پنجشنبه, اسفند ۳, ۱۴۰۲

امضا

سونای‌دا قاراچوخانین آواواسی

امضا
مجله فرهنگ جامعهمقاله

استعداد اخلاقی ما، عمل کردن را فراموش کرده‌است

✍️فردین کریمی -دانشجوی دکتری جامعه شناسی

🔹در گذشته، انسان‌ها در فضای محدود زندگی‌هایشان بارها و بارها بلایا و فلاکت‌های بسیاری را دیده بودند و با کمک یک‌دیگر سعی و اقدام در جهت کاهش آن می‌کردند.

🔸اما امروزه، هم در فضاهای محلی و محدود زندگی‌هایمان و هم در فضاهای دوری که به واسطه‌ی دانش و تکنولوژی بخشی از فضای کنش ملی و جهانی ماست، بلایا و فلاکت‌ها را می‌بینیم اما فقط می‌بینیم. در منتهی علیه این دیدن‌ها، ممکن است غمگین شویم و در درون‌مان احساس هم‌دردی داشته باشیم که این موضوع امری اخلاقی است، اما اقدامی نداریم.

🔹به عبارت دیگر، زندگی‌ها، در گذشته همراه با اخلاق و اقدام بود، اما امروزه، در بهترین وضعیت، فقط اخلاقی خواهیم بود و می‌توان گفت؛ استعداد اخلاقی ما، عادت به اقدام ندارد و این موضوع بی‌شک سمت و سوی جهان امروز و آینده را تحت تأثیر قرار خواهد کرد.

🔸در صورت ادامه‌ی این روند، جهانی خواهیم داشت با انسان‌هایی که با دیواری نامریی از جامعه جدا شده‌اند و همه چیز را در خودشان جست‌وجو می‌کنند. انسان‌هایی خودبسنده و بی‌تفاوت نسبت به دیگران و محیط‌شان…

امکان اقدام اخلاقی :
اگر ساده به موضوع نگاه کنیم می توانیم بگوییم انسان امروز باید نیم نگاهی به اقدامات اخلاقی انسان گذشته داشته باشد. هرچند انسان گذشته در جامعه‌ای به پیچیدگی امروز زندگی نمی کرد. همانطور که می دانید جوامع گذشته بر اساس اشتراکاتی از قبیل هم خونی و هم قبیلگی شکل می گرفت و شناخت در تشکیل و روابط میان اعضاء اجتماعات گذشته نقشی اساسی داشت. طبیعتاً در چنان جامعه‌ای امکان داشتن اقدام اخلاقی بیشتر بود. البته ، بدیهی است که منظور بازگشت به گذشته نیست. اما اینکه انسان گذشته چقدر می تواند الگویی باشد برای انسان امروز موضوعی است قابل بحث.
نکته اینجاست که جوامع با وجود آن که در طول زمان دگرگون شده اند اما انسان ها هنوز سعی می کنند حریم امنی برای خودشان درست کنند و در همان فضای محدود روابط خودشان را داشته باشند طبیعتاً در همان فضای محدود هم اقدام اخلاقی ممکن تر است چرا که روابط بر اساس مشابهت و شناخت انسان ها از یکدیگر شکل می گیرد .
اما موضوع این است که انسان ها نسبت به غریبه های این جهان چگونه می توانند اقدام اخلاقی داشته باشند.
واقعیت این که اقدام اخلاقی در جهان امروز نسبت به جهان گذشته سخت‌تر و پیچیده‌تر است چرا که در فضایی هم بسته از سیستم‌های سیاسی، اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی شکل می‌گیرد و در مواقع بحرانی که ممکن است هر کدام از این سیستم ها دچار بحران شده باشد انجام آن سخت تر خواهد بود . به عبارت دیگر نسخه ای در این مورد وجود ندارد مگر آن که انسان ها به جای حفظ بقا یا ارتقا خودشان به نام انسان، به مقوله ای بزرگتر به نام انسانیت بیاندیشند. حفظ و ارتقاء انسانیت.
بدیهی است که سیستم کل جامعه، در میزان موفقیت انسان امروز در این مهم، بسیار اهمیت دارد. اما در صورت داشتن این هدف، موفقیت هرگز صفر نخواهد بود چرا که انسان به عنوان کنشگر عامل در مقوله قدرت، در تعادلی با ساختار قرار دارد که سهم هیچ کدام صد یا صفر نیست.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *