سه شنبه, فروردین ۲۸, ۱۴۰۳
امضا درگیسیسئچیلمیشنقد

«گله‌جک گون» رومانینین قهرمانی، افسانوی پروکورور

«گله‌جک گون» رومانینین قهرمانی، افسانوی پروکورور

«گله‌جک گون» رومانینین قهرمانی، افسانوی پروکورور و یازان پروانه ممدلی دیر. 

حاضیرلایان: علمین نوری

«سانما بوعصرده هرشئی بیتیب نیسیان اولدو»

گونئی آذربایجان ادبیاتی و مطبوعاتی اوزره تدقیقاتچی پروانه محمدلی میرزه ابراهیموون مشهور «گله‌جک گون» رومانینین قهرمانی، گونئی آذربایجان میللی حکومتینین قوروجولاریندان بیری و باش پروکورورو فریدون ابراهیمی حاقیندا یازینی تقدیم ائدیب:
«میرزه ابراهیمووون «گله‌جک گون» رومانینین قهرمانی، گونئی آذربایجان ملی حکومتینین قوروجولاریندان بیری و باش پروکورورو اولوب. چوخ آز عؤمور سوروب. فریدون ابراهیمی‌نین ۱۹۴۷ –جی ایلده منفور شاه رژیمی طرفیندن ۲۸ یاشیندا اعدام اولونوب، دار آغاجیندان آسیلیب.
میرزه ابراهیموودان سونرا حبیب ساهر، فتحی خوشگنابی، بالاش آذراوغلو، مدینه گولگون، سهراب طاهر، خلیل رضا، عارف صفا، تارییئل اومید اثرلرینده اونون پوئتیک اوبرازینی یارادیبلار.
یازیدا فریدون ابراهیمی‌نین قیسا عؤمور یولوندا گؤردویو بؤیوک ایشلر، بیوگرافیاسی، اجتماعی خادیم، ژورنالیست و آراشدیرماچی کیمی فعالیتینه ده توخونولوب:
دولاشارکن شیمال یئلی،
یوردون قیزیل بایراغیندا،
ائللر ایله اود یاندیردین.
بابکی لر اوجاغیندا.
لاکین افسوس، سون ایشیق‌تک،
سؤندون حیات چیراغیندا.

«گله‌جک گون» رومانینین قهرمانی، افسانوی پروکورور
«گله‌جک گون» رومانینین قهرمانی، افسانوی پروکورور

«بو میصراعلار تانینمیش گونئی آذربایجان شاعیری حبیب ساهریندیر. «نامراد فریدون ابراهیمی‌یه» آدلی بو شعرین آلتی سطرینین هر میصراعسیندا بیر تاریخ یاتیر، وطن سئور و شرفلی بیر مبارزین حیات یوللاری ایشیقلاندیریلیر. او فریدون ابراهیمی‌نین کی، جنوبی آذربایجاندا ملی دموکراتیک حرکاتین رهبرلریندن بیری اولموشدو. ۱۹۴۵-جی ایل دئکابرین ۱۲-ده سید جعفر پیشه‌وری نازیرلر کابینئتینی فورمالاشدیراندا فریدون ابراهیمینی آذربایجان ملی حکومتینه باش پروکورور تعیین ائتمیشدی.
ایراندا قدیم تاریخیمیزه عاید آنا دیلیمیزده ایلک اثری یازماق فریدون ابراهیمی‌نین بوینونا دوشور. ۲۶ یاشلی فریدون ابراهیمی‌یه باش پروکورور اولماقلا یاناشی، اونا «آذربایجان تاریخی» کتابینین یازیلماسی دا حواله اولونموشدو. تهران اونوئرسیتئتینین حقوق فاکولته‌سینی بیتیرن فریدون ابراهیمی‌نین گؤزل قلمی و ژورنالیستلیک تجربه‌سیده واردی. هله طلبه‌لیک ایللرینده یازدیغی مقاله‌لرینی «رهبر» ،»مردم» ،»اطلاعات» ،»آژیر» ،»ظفر» ،»سیاست» ،»آذربایجان» قزئتلرینده چاپ ائتدیریردی. حتّی تبریزده ایران خالق پارتیاسینین اورقانی «خاور نو» قزئتینه رئداکتورلوق‌دا ائتمیشدی. آذربایجان تاریخی کتابینین یازیلماسیندا فعال اشتراک ائدن ف. ابراهیمی زین-العابیدین قیامی ایله بیرلیکده موضویا عاید ماتریاللار توپلاییر، تبریزین تاریخی و جغرافیاسی حاقیندا ۱۰۰ ایل اول نادر میرزه‌نین فارس دیلینده یازمیش اولدوغو مشهور اثری ترجمه‌یه باشلاتدیریر.
ف. ابراهیمی‌نین بو کتابینا گلدیکده ایسه بیزلر اؤنجه اونون شرفلی آدینی، سوی‌ آدینی داشییان، پروکرورلوق اورقانلاریندا ۳۷ ایل قوصورسوز ایشله‌ییب تقاعوده چیخمیش، آذربایجان رئسپوبلیکاسینین پروکورورلوق اورقانلارینین فخری امکداشی آدینا لاییق گؤرولموش فریدون انوشیروان اوغلو ابراهیمی‌یه منتداریق. او، ۷۰ ایل آرخیولرده یاتان، ۱۹۴۶-جی ایلده تبریزده بوراخیلان کتابا بیر نوع اسیرلیکدن قورتاریب آذربایجان اوخوجوسونا تقدیماتینین تشبوثکاری اولوب.
ف.ابراهیمی میللی هؤکومتی چؤکدورمک ایسته‌ین تررورچو قروپلاشمالارا قارشی مبارزه آپاران «بابکلر اوجاغیندا، ائللر ایله اود یاندیریب» ،»بابک» آدلی کؤنوللو دسته‌لرین تشکیلاتچیسی اولور. بو اجتماعی خادیمین، وطن سئور گنجین، استعدادلی قلم صاحبینین فعالیتی ایرانلا محدودلاشمیر. ۱۹۴۶-جی ایلده پاریسده کئچیریلن صلح کنفرانسیندا اشتراک ائدیر.
آذربایجان دمکرات فرقه‌سی یارادیلدیقدان ایکی گون سونرا تبریزده آنا دیلینده «آذربایجان» قزئتی نشره باشلامیشدی. قزئتین صحیفه‌لرینده ایلک زامانلار فارسجا دا مقاله‌لره یئر وئریلیردی. قزئتین یوبانمادان نشری مسئله‌سینی س.ج.پیشه‌وری اورتالیغا گتیرمیش و آز مدتده قزئت اؤز اطرافینا حمزه فتحی خوشگنابی، اسماییل شمس، فریدون ابراهیمی، محمد بیریا، علی فیطرت، یحیی شیدا، بالاش آذر اوغلو و س. گنج ژورنالیستلری، یازیچی و شاعیرلری توپلایا بیلمیشدی. ۱۹۴۶-جی ایلین دئکابریندا خارجی گوجلرین یاردیمی ایله شاه رژیمینین عسکری بیرلیکلری آذربایجانین اوزرینه یوروش ائدیر. آذربایجان ملی حکومتینین رهبرلرینی و آذربایجان دموکرات پارتیاسینین فعاللارینین بیر قیسمینی سووئت حکومتی سووئت آذربایجانینا گتیرنده فریدون ابراهیمی گلمیر. تبریز قان ایچینده بوغولاندا فریدون ابراهیمینی و مسلکداشلارینین بیر چوخو حبس ائدیرلر. اوزون سورن ایشگنجه‌لی استینطاقدان سونرا ۱۹۴۷-جی ایل مایین ۲۲-سینده فریدون ابراهیمی، اؤزو کیمی باشقا مرد وطن اوغوللاری ایله برابر تبریز شهرینین «گلستان» باغیندا اعدام ائدیلیر.
حبیب ساهرین یازدیغی کیمی گونئی آذربایجاندا، تبریزده «بابکلر اوجاغیندا، مکتبلرده آنا دیلین اوخوتدوران اوستاد اولماسا دا» اونون اؤزوندن سونرا ایزی، قهرمانلیق خاطیره‌سی قالدی:
نه ائللرین مکتبینده
کتابینی آچان اولدو،
نه یازدیغین قیزیل یازی
رواج تاپیب داستان اولدو.
لاکین سانما بوعصرده
هرشئی بیتیب نیسیان اولدو

فریدون ابراهیمی اعدام ائدیلسه ده، اونو سئون خالقین قلبینده یاشادی و ادبی قهرامانا چئوریلیب. میرزه ابراهیموو «گله‌جک گون» ،خلیل رضا «هارا گئدیر بو دنیا؟…» حبیب ساهر « نامراد فریدون ابراهیمی‌یه»،مدینه گولگون «فریدون» ،فتحی خوشگنابی، بالاش آذروغلو و باشقالاری اثرلرینده اونون اوبرازینی یارادیب».

آراشدیرماچی عالیم اوریژژینال فاکتلارلا دولو اولان مقاله‌سینده اساس دقتی همده میرزه ابراهیموون «گله‌جک گون» رومانینا آییریر. اکثریت، باش قهرمانین آدی ائله فریدون اولان بو رومانی سئوه-سئوه اوخویوب. لاکین اوبرازین حیاتداکی پروتوتیپینین جمعی ۲۸ یاشدا اعدام ائدیلن فریدون ابراهیمی اولدوغونو بیلمه‌میشیک. پروانه خانیم ابراهیمی‌نین رومانداکی فریدونله بعضی اوزلاشمالارینی آپاریر:
«م. ابراهیموون یارادیجیلیغیندا مهم مرحله تشکیل ائدن «گله‌جک گون» رومانیندا جنوبی آذربایجاندا باش وئرن آزادلیق حرکاتی بدیعی بویالارلا گؤستریلیر. گونئی آذربایجانی یاخیندان تانیماسی، خالقین حیاتینا دریندن بلدلیگی م. ابراهیمووا بو حیاتی تصویر ائتمک امکانی یارادیب. بو اونا خالقین ملی آزادلیق حرکاتینین باش قهرمانلاریندان بیری کیمی تصویر ائتدیگی اوبرازلارین پروتوتیپینی جانلی حیاتدان گؤتورمک شانسینی دا وئریب. روماندا ایکینجی دنیا محاربه‌سیندن اول و محاربه ایللرینده ایراندا، گونئی آذربایجاندا باش وئرن اجتماعی-سیاسی پروسئسلردن، پیشه‌وری حرکاتیندان، سووئت اوردوسونون ۴۱-جی ایلده ایرانا گیرمه‌سیندن بحث ائدیلیر.
باش قهرمان فردونین پروتوتیپی ۴۰-جی ایللرده گونئی آذربایجاندا ملی دموکراتیک حرکاتین رهبرلریندن بیری آلوولو وطنپرور، پروکورور فریدون ابراهیمیدیر. تبریز یاخینلیغیندا، آذرشهرده آنادان اولان فریدون حاکیم رژیمین مأمورو حکمت اصفهانی ایله مباحثه‌سیندن سونرا حبس اولونور. سونرا ایسه حبسدن قاچاراق تهرانا گلیر و «استبداد رژیمی» علیه‌ینه مبارزه آپارماق اوچون تشکیلاتلانماقدا اولان بیر قروپا قوشولور. و حادثه‌لرین مبارزه و فاجعه دولو آخاری بوندان سونرا باشلاییر.
«گله‌جک گون» رومانی گوجلو بدیعی عمومیلشدیرمه‌لرین، رئال حیاتدا باش وئرن حادثه‌لرله بیرباشا سسلشدیگینه گؤره، بو موضودا یازیلمیش دیگر اثرلردن فرقله‌نیر. روماندا خالقین آزادلیغی اوغروندا مبارزه آپاران فریدون ابراهیمین و اونون عاییله‌سینین فاجعه‌سی ایناندیریجی بدیعی لوحه‌لرله تصویر اولونور.
باشقا بیر مؤلیفین خالق شاعیری خلیل رضانین جنوبی آذربایجانین دردلریندن خبر وئرن «هارا گئدیر بو دنیا» پوئماسیندا فریدون ابراهیمی‌نین قهرمان اوبرازی ایله راستلاشیریق. تاریخلر بویو «هارا گئدیر بو دنیا؟…» پروبلئمی بیر چوخ خالقلارین صنعتکارلارینی دوشوندوردویو کیمی اونو خلیل رضانی دا ناراحات ائتمیشدیر. بو اثر آذربایجانی ایکی‌یه بؤلن، اونون شیمالینی بیر، جنوبونو باشقا امپریانین جایناغینا وئرن، آذربایجان خالقینی اصلیندن، کؤکوندن، تاریخیندن، قدیم عنعنه‌لریندن، معنویاتیندان آییرماق اوچون بوتون واسطه‌لره ال آتان قوه‌لره قارشی چئوریلمیشدیر.

اثرین «قالخ آیاغا وطنیم!» بؤلمه‌سینده بؤیوک مسلک و عقیده صاحبی، جنوبی آذربایجانین ایلک دموکراتیک حکومت قورومونون باش پروکورورو، محبوس فریدون ابراهیمی‌نین ترتمیز کوستیوم گئییب، قالستوک باغلاییب اعدام اولوناجاغی واختی گؤزله‌مه‌سیندن سؤز آچیلیر. اؤلوم قاباغی فریدونین:
– منیم عشقیم، مسلکیم گونش قدر تمیزکن،
دئه، نه اوچون اؤلومه میسکین گئتمه‌لییم من؟
– دئمه‌سی اونون عقیده‌سینین پاکلیغینی گؤستریر.
اثرین سونوندا مؤلیف فریدون ابراهیمی‌نین نفسیندن، جانیندان، ایلیگیندن، قانیندان چیخمایان «دوستا دایاق، دشمنه، یادا قنیم» اولان:
قالخ آیاغا، وطنیم!»
قالخ آیاغا، وطنیم!»
-سؤزلرینی بیر داها خاطیرلادیر.
فریدون ابراهیمی اؤزوندن سونرا گله‌جک نسیللره بیر قهرمانلیقلا دولو بیر ایز، خاطیره قویا بیلدی و یادداشلارا حک اولوندو».

«گله‌جک گون» رومانینین قهرمانی، افسانوی پروکورور

قاراچوخا خبر سیته سینی بو لینکدن ایزله یین.

بیر باخیش یاز

ایمئیل یایینلانمایاجاق لازم اولان خاللانمیشدیر *